حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2465

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

كربولو به خوبى ديده مىشود . او بر پتوس سردار ديگر رومى از حيث صفات سردارى مزيّت دارد و از پرتو همين مزيّت بر او غالب ميآيد . بالاخره درباره بلاش گفته‌اند ، كه او شخصى بوده مذهبى و در سلطنت او امر بجمع‌آورى آوستا ، كه در زمان اسكندر از ميان رفته بود ، صادر شده . چون از اين مسئله بايد مشروحتر صحبت داريم و جايش اينجا نيست ، عجالة به همين اشاره اكتفاء ميكنيم ، تا بسر اين موضوع برسيم . چون از اين ببعد در مرحله سوّم تاريخ پارت داخل ميشويم بفصل سوّم اين كتاب خاتمه ميدهيم . فصل چهارم - دولت پارت در انحطاط است مبحث اول . اشك بيست و سوّم - پاكر دوّم پس از بلاش اوّل محقّقا معلوم نيست ، كه جانشين او كى بوده ، بعضى پاكر نامى را شاه اشكانى ميدانند و گويند ، كه او پسر بلاش بوده . اين حدس را پيكر او بر سكّه‌هايش ، كه صورتى جوان و بىريش دارد ، تأييد مىكند و اين سكّه‌ها نشان ميدهد ، كه او لااقل تا 93 م . سلطنت كرده ، اگرچه با اين تاريخ همه موافق نيستند و برخى سلطنت او را از 78 تا 108 م . ميدانند و ديگر از 79 م . سكّه‌اى يافته‌اند ، كه پيكر شاه بر آن شباهتى بپيكر پاكر ندارد و از شخصى است اردوان نام . بالاخره در اواخر سلطنت پاكر يا اوايل زمامدارى خسرو ، يعنى شاهى ، كه پس از پاكر سلطنت كرده ، سكّه‌هاى شخصى مهرداد نام بدست آمده ، كه از 107 تا 113 م . سلطنت داشته . بر يكى از اين سكّه‌ها عبارتى منقوش است « مهرداد ملكا » ، يعنى شاه مهرداد ( چنين سكّه‌هائى از شاهان آخرى اشكانى زياد يافته‌اند ) . بنابر آنچه ذكر شد ، معلوم نيست سلطنت اين شاهان در كجا بوده و ترتيب تاريخ سلطنتشان چيست . باوجود اين ، چون از اردوان و